مقاله قصه گویی و نمایش خلاق

دسته: پژوهش

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 14 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 20

مقاله قصه گویی و نمایش خلاق

فهرست:

نمایش خلاق

نمایش خلاق چیست؟

فلسفۀ اجرای نمایش با نوجوانان

نمایش خلاق در عمل

نمایش خلاق در عمل

دلیل استفاده از نمایش خلاق در کلاس درس چیست؟

بخشهایی از متن:

نمایش خلاق (Creative Drama)

«شکلی از نمایش که مبتنی بر بداهه پردازی است، اجرای عمومی نمی شود و تأکید آن بر فرایند است و در آن سرپرست گروه شرکت کنندگان را هدایت می کند تا تخیل خود را به کار گیرند، نقش آفرینی کنند و بر تجربه های انسانی تأمل نمایند.» (دیویس و بم – تأکیدها از من است.)

نمایش خلّاق اصولاً با تدریس مهارتهای تئاتر سروکار ندارد، اگر چه ممکن است این امر اتفاق بیفتد. هدف نمایش خلّاق استفاده از میل طبیعی نمایشی برای تسهیل یادگیری در بسیاری از رشته ها و شاخه هاست. کودک طبیعتاً دریافتهای خود را بازی می کند. او نقشها را امتحان و سپس « وانمود بازی» می کند. این اولین روشی است که کودک به کمک آن از دنیای خود می آموزد. (به همین دلیل است که، گرچه هیچ فرد بالغی را نمی شناسم که از جاروبرقی کشیدن و چمن زدن خوشش بیاید، وقتی به فروشگاه اسباب بازی بروید ممکن است جاروبرقی اسباب بازی و ماشین چمن زنی بخرید. بچه ها نقش بزرگترها را امتحان می کنند.) نمایش خلّاق این نوع فعالیت را سازمان می دهد تا دانش آموزان بتوانند مسائل و موضوعات را از روی تجربه بشناسند. ارسطو می گوید: «به من بگو، فراموش خواهم کرد. به من نشان بده، به خاطر خواهم سپرد. مرا درگیر کن، خواهم فهمید.» [دربارۀ منبع اصلی این کلام نظرات متفاوت و پراکنده ای وجود دارد، تا جایی که برخی آن را به کنفسیوس و لائودزه و برخی به حکمای یونان منتسب می کنند. نویسنده در این مقاله ارسطو را گویندۀ آن می داند، اما خود در مقالۀ دیگرش (چرا باید در مدارس نمایش تدریس شود؟ ) آن را ضرب المثلی چینی می خواند ! ]

نمایش خلاق موجب رشد شخصیت و پرورش عزت نفس است. به بچه ها کمک می کند تا کار گروهی را یاد بگیرند و خلّاقانه فکر کنند. این شیوه عمدتاً از روشهای مرسوم حل مشکل است. نمایش خلاق بیش از هر فعالیت مدرسه ای دیگری (نظیر کلاس زبان و ادبیات) مهارتهای زبانی و نحوۀ برقراری ارتباط را شکل می دهد. این شیوه باعث می شود دانش آموزان خود را جای دیگران بگذارند تا بتوانند حس همدردی را درک نمایند. همچنین به طور قطع می توان از آن به عنوان ابزار تدریس دیگر دروس استفاده کرد، به شرط آنکه درسها به دقت طرح شده باشند. هر وقت بتوانم سعی می کنم با استفاده از نمایش خلاق در درسهای دیگر به دانش آموزان کمک کنم. نکتۀ جالب این است که چون هر کدام از درسهای نمایش خلّاق لزوماً شامل محتوای یکی از دیگر دروس مدرسه می شود، معمولاً می توان درس نمایش خلّاق را حول یکی از موضوعات درسی غیرنمایشی طراحی کرد، بدون آنکه اصلاً محتوای نمایشی آن لطمه ببیند.

نمایش خلاق در عمل

پیش دبستان تا کلاس پایۀ دوم : کارگاه LLC سازمان «تئاتر نوجوانان» (Youth Stages) معمولاً برای بچه های کوچک تر، با کاردستی مناسب شروع می شود. بچه ها هنگام ورود به کلاس با مجموعه ای از وسایل از قبیل کاغذ، ماژیک، چسب مایع، پر، ژل، دستمال توالت و امثال آن رو به رو می شوند. این فضا، بلافاصله فراگیرانی را به خود جذب می کند که لمس کردن اشیا و دیدن آنها برایشان جذاب است. آموزگار در حین خوشامدگویی به کودکان، موضوع روز را به آنها معرفی می کند. مثلاً داستانی از قرون وسطا را انتخاب و از منابعی مانند کتاب، تصویر یا موسیقی آن دوره استفاده می کند. او پروژه ای هنری را پیشنهاد می کند، مثلاً تزیین تاج مقوایی با جواهرات، یا سوق دادن کودکان به تهیۀ نشان خانوادگی. هر دانش آموز می تواند برای خود تاجی بسازد و با توجه به روش و علاقۀ خود از لوازم در دسترس استفاده کند. کودکان با یکدیگر تبادل نظر می کنند و در صورت ضرورت، از آموزگار کمک می گیرند و در مدت ده-پانزده دقیقه، صاحب وسیله ای منحصربه فرد و واقعی می شوند.

سپس، کودکان وسایل اضافی را جمع می کنند و دایره وار گرد هم جمع می شوند و وسایل خود را به گروه نشان می دهند. آموزگار، کودکان را تشویق می کند تا توضیح دهند که چرا مثلاً عکس اژدها یا رنگین کمان را روی تاج خود کشیده اند، یا پرهای صورتی بر بالای آن قرار داده یا به جای تاج، سپر درست کرده اند. هیچ پروژه ای به خودی خود درست یا غلط و بد یا خوب نیست و به هیچ وجه دربارۀ آن قضاوت نمی شود. بحث در کلاس، بچه ها و آموزگار را با یکدیگر آشنا و آنها را برای ادامۀ کار آن روز آماده می کند.

حالا لازم است که بچه ها حرکت کرده، از پانتومیم استفاده کنند، به این شکل که در سکوت و با استفاده از بدنشان – که مناسب ترین وسیله است – عملی را نشان دهند یا شخصیتی را خلق کنند. مربی «تئاتر نوجوانان» جعبۀ جادویی را که محل بازیگری شخصی برای تک تک بچه هاست و پر از اشیای تخیلی است، به آنها معرفی می کند. کودکان با راهنمایی آموزگار، به جعبه های جادویی خود نزدیک می شوند و خود را با تاجها یا جواهرات سلطنتی تخیلی زینت می دهند، چوب دستی جادویی خود را به صورت موج می چرخانند یا از رکاب اسبهای رام و دست آموز خود بالا می روند و با اژدها روبه رو می شوند. از آنجا که کودکان در حریم فردی خود باقی می مانند، برای کنترل کلاس دقت زیادی لازم است.

پس از اجرای چند پانتومیم که تخیل [کودکان] و بیان فردی را برمی انگیزد و مهارتهای حرکتی محض و صحیح را تقویت می کند، صدا اضافه می شود. کودکان اینک گفته های جادویی خود را به صورت کلام بیان می کنند، مثل اژدها نعره می کشند و نظایر آن. حرکات کامل بدنی، صدا و تخیل با یکدیگر ترکیب می شود تا رویکرد حرکتی برای یادگیری ایجاد شود.

آموزگار، پس از این مرحله، کتابی را می خواند. مثلاً کتاب شوالیه و اژدها، اثر تومی دوپائولا Tomie depao)). او با صدای بلند کتاب می خواند و تصاویر آن را نشان می دهد و به این ترتیب دانش آموزان دارای مهارتهای لامسه ای و دانش آموزان دارای تواناییهای تصویری را درگیر می کند و با تغییر صدای خود برای هر شخصیت و تنظیم ضرباهنگ متن، نکات نمایشی گوناگونی را هم نشان می دهد.

اینک کودکان آماده اند تا با راهنمایی و هدایت داستان و احتمالاً ایفای نقشی از سوی خود آموزگار، داستان را بازی کنند. کودکان بی آنکه متوجه شده باشند، وسایلی را برای استفاده درست کرده اند، حرکات را از طریق پانتومیم و بعضی عبارات گفتاری را تمرین کرده اند. بچه ها خودشان شخصیتی را که می خواهند بازی کنند، انتخاب می کنند. اگر پنج شوالیه، یک اسب، سه اژدها و شش کتابدار حضور داشته باشند، آموزگار روایت خود را از داستان برحسب موقعیت، تنظیم می کند. آموزگار در تمام طول اجرای نمایش، اوضاع را کنترل می کند و مراقب است که کودک کمرو دست کم یکی-دو خط از نمایش را بگوید و کودک پرجنب وجوش و سرزنده، بر دیگران آتش نبارد! آموزگار به کودکان کمک می کند که با داستان پیش بروند و دقت می کند که همۀ بچه ها کاملاً براساس طرح [داستان نمایش] پیش بروند … یا با توافق با یکدیگر، آن را تغییر دهند.

  • مقاله قصه گویی و نمایش خلاق
  • مقاله قصه گویی و نمایش خلاق

برای دانلود این فایل اینجا کلیک نمایید

The PDF version of this page!

مقاله قصه گویی و نمایش خلاق